Kimler Saç Ekimi Yaptıramaz? Saç Ekimine Engel Durumlar

Kimler saç ekimi yaptıramaz? Kısa cevap

Saç ekimi, ense ve yan bölgelerdeki saç köklerinin seyrek ya da açık alanlara taşınmasıdır. En iyi sonucu, ailede görülen kalıtsal dökülmede, yani erkek ve kadın tipi (androgenetik) saç dökülmesinde verir. Her saç dökülmesi ise ekimle çözülmez. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi), saç ekiminin diğer dökülme türlerinde genellikle uygun olmadığını belirtir.

Şu durumlarda saç ekimi genellikle yapılmaz ya da ertelenir:

donör bölge, kapatılmak istenen alana yetecek kadar sık değilse
dökülmenin nedeni saçkıran, yara izli alopesi ya da stres kaynaklı dökülme gibi farklı bir durumsa
hasta çok gençse ya da dökülme hızla ilerliyorsa
yalnızca hafif bir incelme varsa ve ilaç tedavisiyle kontrol edilebilecekse
şeker, tansiyon ya da kanama bozukluğu gibi bir hastalık kontrol altında değilse
hasta 18 yaşındaki saç sıklığına dönmeyi bekliyorsa
beden dismorfik bozukluğu ya da saç yolma hastalığı (trikotilomani) tedavi edilmemişse

Bu listedeki kişilerin çoğu için yine de bir yol vardır. Kimi zaman beklemek, kimi zaman önce altta yatan nedeni tedavi etmek gerekir. Safir saç ekimi öncesinde yapılan ayrıntılı muayene, sizin hangi grupta olduğunuzu netleştirir.

Donör bölge yetersizliği: saç ekimine en sık engel

Ekilen her greft, ense ve kulak üstlerindeki donör bölgeden alınır. Bu bölgedeki kökler, dökülmeye yol açan DHT hormonuna genellikle dirençlidir. Ekilen saçın kalıcı olmasının nedeni budur. Çoğu insanın donör bölgesinden ömür boyu yaklaşık 4.000–6.000 greft alınabilir. Alınan kökün yerine yenisi çıkmaz.

Şu durumlarda donör bölge saç ekimi için yetersiz kalabilir:

ense bölgesi seyrekse ya da oradaki teller incelmeye başladıysa
açık alan, donör bölgenin karşılayabileceğinden çok büyükse
daha önce yapılan ekimlerde donörün büyük kısmı kullanıldıysa

Sınırlı bir donör her zaman ekimin imkânsız olduğu anlamına gelmez. Doktor daha küçük bir hedef önerebilir. Örneğin yalnızca ön saç çizgisi ve ön bölge kapatılır, tepe bölgesi sonraya bırakılır. Greft sayısının nasıl hesaplandığını kaç greft gerekir yazımızda anlattık.

Saçkıran, yara izli alopesi ve ekimle çözülmeyen dökülmeler

Saç ekimi saçın yerini değiştirir. Dökülmenin nedenini tedavi etmez. Aşağıdaki durumlarda önce doğru tanı ve tıbbi tedavi gerekir.

Saçkıran (alopesi areata) olanlar saç ekimi yaptırabilir mi?

Saçkıran, bağışıklık sisteminin kendi kıl köklerine saldırdığı otoimmün bir hastalıktır. Türk Dermatoloji Derneği'nin hasta broşürüne göre bozuk para büyüklüğünde, yuvarlak ve düzgün yüzeyli kel alanlar oluşur. Kıllar genellikle bir yıl içinde kendiliğinden yeniden çıkabilir. Hastalık aktifken ekilen saçlar da etkilenebilir. Bu nedenle aktif saçkıranda saç ekimi yapılmaz. Tıbbi kaynaklar, ekimin ancak en az iki yıl hastalık belirtisi olmadan geçtikten sonra düşünülebileceğini ve sonucun çoğu zaman sınırlı kaldığını belirtir.

Yara izli (skatrisyel) alopesi

Liken planopilaris ve frontal fibrozan alopesi gibi hastalıklar kıl köklerini yok eder ve kan dolaşımı zayıf bir iz dokusu bırakır. Hastalık aktifken ekim yapılmaz. Tıbbi kaynaklar, ekimin düşünülebilmesi için en az iki yıl hastalık belirtisi olmamasını arar. Bu durumda bile karar genellikle saçlı deri biyopsisinden sonra ve sınırlı bir beklentiyle verilir.

Tüm saçlı deride yaygın incelme

Bazı kişilerde saç, ense ve yanlar dahil bütün başta eşit şekilde incelir. Bu durumda donör bölge de etkilendiği için oradan alınan kökler kalıcı bir sonuç vermez.

Telogen effluvium ve geçici dökülmeler

Ateşli bir hastalık, ameliyat, hızlı kilo verme, yoğun stres ya da doğumdan sonra başlayan ani dökülme genellikle geçicidir. Demir eksikliği ve tiroid sorunları da saç dökülmesine yol açabilir. Önce neden bulunup tedavi edilmelidir. Saç çoğu zaman ekime gerek kalmadan toparlanır.

Saç ekimi yaş sınırı: çok genç hastalar ve hızla ilerleyen dökülme

Saç ekiminde kesin bir yaş sınırı yoktur. 20'li yaşların başında yapılan ekimin sorunu, dökülmenin nerede duracağının henüz bilinmemesidir. 21 yaşında aşağı çekilen bir saç çizgisi, arkasındaki saçlar dökülmeye devam ederse 35 yaşında doğal görünmeyebilir. Ayrıca ileride gerekebilecek donör kökleri de erkenden harcanmış olur.

Tıbbi kaynaklar, genç hastalarda en az bir yıl ilaç tedavisi denenmesini ve ekim için mümkünse 25 yaşından sonrasının beklenmesini önerir. Dökülme hızla ilerliyorsa doktor, ameliyattan önce 6–12 ay ilaç tedavisiyle dökülmeyi yavaşlatmanızı isteyebilir. Norwood ölçeği üzerindeki evrenizi bilmek, dökülmenin nasıl ilerlediğini takip etmenize yardımcı olur.

Dökülme ekim için fazla hafifse

Tersi de geçerlidir. Hafif bir incelmede kökleri sağlıklı saçların arasına yerleştirmek, mevcut saçlara zarar verip dökülmeyi tetikleyebilir. Cerrahlar genellikle bir bölgedeki saçın yaklaşık yarısı döküldüğünde o bölgeye ekim yapmayı düşünür. Bu noktadan önce ilaç tedavisi çoğu zaman daha doğru ilk adımdır.

Şeker, tansiyon ve kalp hastaları saç ekimi yaptırabilir mi?

Saç ekimi lokal anestezi altında yapılır ve günün büyük kısmını alır. Vücudunuzun anestezi ilacını güvenle kaldırabilmesi ve sonrasında iyi iyileşmesi gerekir. Aşağıdaki durumlar ameliyattan önce mutlaka değerlendirilmeli ve kontrol altına alınmalıdır:

Şeker hastalığı (diyabet): kan şekeri kontrolsüzse yara iyileşmesi yavaşlar ve enfeksiyon riski artar.
Yüksek tansiyon: kontrolsüz tansiyon ameliyat sırasında kanamayı artırabilir.
Kalp hastalığı: kardiyoloğunuzun onayı ve ilaçlarınızın gözden geçirilmesi gerekebilir.
Kanama bozuklukları ve kan sulandırıcılar: bu konuda cerrahınız ve ilacı yazan doktorunuz birlikte karar vermelidir. Kan sulandırıcı ilacınızı asla kendi başınıza bırakmayın.
Zayıflamış bağışıklık sistemi: bazı hastalıklar ya da ilaçlar buna yol açabilir.
Saçlı deride aktif enfeksiyon ya da deri hastalığı: önce tedavi edilmelidir.
Lokal anestezik ilaçlara alerji: kliniğe önceden mutlaka bildirin.
Hamilelik ve emzirme dönemi: estetik amaçlı ameliyatlar genellikle bu dönemden sonraya ertelenir.

Sigara ve yoğun alkol kullanımı da ameliyatı ve iyileşmeyi zorlaştıran etkenler arasında sayılır. Operasyon öncesi kan tahlilleri olası sorunları erkenden gösterir. İlaçlar, tahliller ve ameliyattan önceki haftalar için saç ekimi öncesi yapılması gerekenler yazımıza göz atabilirsiniz.

Gerçekçi olmayan beklentiler ve beden algısı sorunları

Saç ekimi var olan saçınızı yeniden dağıtır. Yeni donör saç üretmez. İyi bir sonuç sık bir görüntü sağlar, ancak güçlü ışık altında ve yakından bakıldığında saçlı deri bir miktar görünebilir. Gençlik yıllarındaki gür saçına yeniden kavuşmayı bekleyen kişiler, teknik olarak başarılı bir ekimden sonra bile hayal kırıklığı yaşayabilir.

Beden dismorfik bozukluğu (dismorfofobi), kişinin başkalarının neredeyse fark etmediği bir kusur için yoğun sıkıntı duyduğu bir ruh sağlığı sorunudur. Bu kişilerin estetik ameliyatlardan memnun kalmama riski yüksektir. Trikotilomani ise kişinin kendi saçını yolmasıdır ve yolma davranışı ekilen saçlarda da sürebilir. Her iki durumda da ameliyattan önce bir ruh sağlığı uzmanından destek alınmalıdır.

Saç ekimine uygun musunuz? Duruma göre tablo

Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan durumları ve genellikle ne anlama geldiklerini gösterir. Yalnızca yol göstericidir. Kesin karar muayeneden sonra verilir.

Durumunuz	Genellikle ne anlama gelir?	Genellikle önerilen adım
Alın açılması ya da tepe seyrekliği, en az bir yıldır durağan, donör bölge iyi	Çoğu zaman uygun aday	Kişiye özel plan ve greft tahmini
20–24 yaş, dökülme hızla artıyor	Henüz erken	İlaç tedavisi, 6–12 ay sonra yeniden değerlendirme
Hafif incelme, saç çizgisi hâlâ eski yerine yakın	Ekim için fazla hafif	İlaç tedavisi ve fotoğrafla takip
Yuvarlak, düzgün yüzeyli kel alanlar	Saçkıran olabilir	Dermatoloji muayenesi
Ense ve yanlar dahil her yerde incelme	Donör bölge de etkilenmiş	Tanı ve cerrahi olmayan tedavi
Hastalık, stres ya da doğum sonrası ani ve yoğun dökülme	Büyük olasılıkla geçici	Nedeni bulmak ve toparlanmayı beklemek
Kontrolsüz şeker ya da tansiyon	Tıbbi risk	Önce hastalığı kontrol altına almak, sonra yeniden değerlendirme
İleri kellik ve zayıf donör bölge	Sınırlı sonuç alınabilir	Ön bölgeye odaklanan daha küçük hedef
Saç ayrımı açılmış, donör bölgesi sık ve durağan olan kadın	Tahlillerden sonra uygun olabilir	Kan tahlili ve saçlı deri muayenesi

Kadınlarda saç ekimi kimlere yapılmaz?

Kadınlarda saç dökülmesi çoğu zaman yaygındır. Başın üst kısmında, bazen ense ve yanlarda da genel bir incelme olur. Donör bölge de inceliyorsa saç ekimi genellikle iyi bir seçenek değildir.

Donör bölgesi sık ve durağan olan kadınlar ise uygun aday olabilir. Doğuştan yüksek alın çizgisi, sıkı saç modellerine bağlı dökülme (traksiyon alopesisi) ya da ayrım çizgisinde durağan bir seyreklik bu duruma örnektir. Ekimden önce genellikle hormon sorunları, demir eksikliği ve tiroid hastalıkları araştırılır. Ayrıntılar için kadınlarda saç ekimi sayfamıza bakabilirsiniz.

Saç ekimine uygun değilseniz ne yapabilirsiniz?

İlaç tedavisi: finasterid ve minoksidil birçok kişide dökülmeyi yavaşlatabilir. Etkileri ancak tedavi sürdükçe devam eder. İkisi de doktor muayenesi ve reçetesiyle kullanılmalıdır ve herkes için uygun değildir.
PRP: saçta PRP tedavisi, kendi kanınızdan hazırlanan bir plazma ile yapılır ve bazı hastalarda zayıflamış saçları destekleyebilir.
Nedeni tedavi etmek: kan tahlilleri, dermatoloji muayenesi, tanı net değilse saçlı deri biyopsisi.
Dökülmeyi takip etmek: üç ila altı ayda bir, aynı ışıkta ve aynı açılardan fotoğraf çekin.
Genel sağlığınıza dikkat etmek: sigarayı bırakın, şeker ve tansiyonunuzu kontrol altında tutun.

"Şimdilik uygun değilsiniz" cevabı, donör bölgenizi korur ve ileriye dönük seçeneklerinizi açık tutar. Birçok kişi zamanla saç ekimi için uygun hâle gelir.

Saç ekimine uygunluk nasıl değerlendirilir?

Doğru bir değerlendirmede hem öykünüze hem de saçlı derinize bakılır:

Yaşınız, dökülmenin ne zaman başladığı ve ne hızla ilerlediği.
Ailenizde saç dökülmesi olup olmadığı.
Hastalıklarınız, kullandığınız ilaçlar ve alerjileriniz.
Seyrek bölgenin ve donör bölgenin, çoğu zaman büyüteç ya da dermoskopla incelenmesi.
Kan tahlilleri ve neden belirsizse saçlı deri biyopsisi.
Sizin için gerçekçi sonucun açıkça konuşulması.

Dr. Harun Alakaya her vakayı kendisi planlar ve son planı vermeden önce donör bölgeyi inceler. Operasyon sırasında neler hissedeceğinizi merak ediyorsanız saç ekimi acıtır mı yazımızı okuyabilirsiniz. Ön, üst, tepe, yanlar ve enseden çektiğiniz net fotoğrafları iletişim sayfamızdan göndererek ücretsiz ön değerlendirme alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Şeker hastaları saç ekimi yaptırabilir mi?

Kan şekeri iyi kontrol altındaysa ve doktorunuz onay veriyorsa çoğu zaman evet. Kontrolsüz şeker yara iyileşmesini yavaşlatır ve enfeksiyon riskini artırır, bu yüzden önce düzenlenmelidir.

Saç ekimi kaç yaşına kadar yapılır?

Kesin bir üst yaş sınırı yoktur. İleri yaşta da donör bölge yeterliyse ve genel sağlık durumu uygunsa saç ekimi yapılabilir. Alt sınırda ise çoğu cerrah, dökülme şekli netleşene kadar 20'li yaşların ortasını beklemeyi tercih eder.

Kan sulandırıcı kullananlar saç ekimi yaptırabilir mi?

Mümkün olabilir, ancak yalnızca cerrahınızın ve ilacı yazan doktorunuzun birlikte yaptığı bir planla. Kan sulandırıcı ilacınızı kendi başınıza bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin.

Sigara içenler saç ekimi yaptırabilir mi?

Çoğu durumda evet, ancak sigara saçlı deriye giden kan akışını azaltır ve iyileşmeyi yavaşlatabilir. Cerrahlar genellikle ameliyattan önce ve sonra bir süre bırakmanızı ister. Ne kadar süre bırakmanız gerektiğini doktorunuza sorun.

Bugün uygun değilsem ileride saç ekimi yaptırabilir miyim?

Evet. Dökülme durulduğunda, bir hastalık kontrol altına alındığında ya da geçici dökülme sona erdiğinde birçok kişi saç ekimi için uygun hâle gelir.

Kaynaklar

Dr. Harun Alakaya'nın hasta bilgilendirme ekibi hazırladı

Yazılarımız saç ekimi konularını sade bir dille anlatır. Genel bilgi amaçlıdır, hekim muayenesinin yerini tutmaz.

Doktor hakkında

Kimler Saç Ekimi Yaptıramaz? Saç Ekimine Engel Olan Durumlar