Norwood Ölçeği: Erkek Tipi Saç Dökülmesi Evreleri

Norwood ölçeği nedir?

Norwood ölçeği (Hamilton-Norwood skalası), erkek tipi saç dökülmesini sınıflandırmak için kullanılır. İlk versiyonunu 1950'lerde Dr. James Hamilton tanımladı. Dr. O'Tar Norwood 1975'te beyaz ırktan 1.000 yetişkin erkeği inceleyerek ölçeği yeniden düzenledi. Norwood, saç ekiminin başarısının büyük ölçüde doğru hasta seçimine bağlı olduğunu, bunun için de güvenilir ve ortak bir sınıflamaya ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.

Ölçekte yedi ana evre vardır. 1. evre dolgun bir saç çizgisini, 7. evre ise en ileri dökülmeyi gösterir. Bunlara ek olarak tepe (verteks) varyantı ve "A tipi" gibi, alışılmış yoldan ilerlemeyen dökülmeleri tanımlayan alt tipler bulunur.

Doktorlar ve hastalar bu ölçeği vakaları karşılaştırmak, dökülmenin ilerleyişini izlemek ve tedaviyi planlamak için kullanır. Evreniz, greft hesaplama aracımızda da ilk adımdır; araç, dökülme tipinize göre yaklaşık bir greft aralığı verir.

Erkek tipi saç dökülmesi evreleri tablosu

Evre	Genellikle ne görülür?
Norwood 1	Belirgin bir geri çekilme yok. Ergenlikteki gibi dolgun bir saç çizgisi.
Norwood 2	Şakaklarda hafif açılma. Çoğu zaman olgun saç çizgisi olarak adlandırılır.
Norwood 3	Şakaklarda derin açılma; saç çizgisi M, U ya da V şeklini alır. Genellikle kelliğin başladığı kabul edilen ilk evre.
Norwood 3 verteks	Ön çizgi 2. ya da 3. evrede, tepede ise seyrelme var.
Norwood 4	Önde açılma ilerlemiş, tepedeki açıklık büyümüş; ikisini bir saç bandı ayırıyor.
Norwood 5	Ön ve tepe bölgesi genişliyor, aradaki bant daralıp seyreliyor.
Norwood 6	Bant kaybolmuş; ön, orta ve tepe tek bir açık alan oluşturuyor.
Norwood 7	Yalnızca yanlarda ve ensede at nalı şeklinde, bazen ince bir saç şeridi kalıyor.

Norwood evreleri tek tek: hangi evrede ne olur?

Norwood 1 ve 2: erken değişiklikler

1. evrede dökülme belirtisi ya yoktur ya da çok azdır. 2. evrede saç çizgisinin köşeleri biraz geriye çekilir. Birçok erkek bu evreye ergenlik sonu ya da yirmili yaşlarda ulaşır ve bazıları hiç ilerlemez. Norwood 2 tek başına bir hastalık sayılmaz. Ailede kellik öyküsü varsa ya da değişim hızlıysa önem kazanır.

Norwood 3 nedir? Kelliğin belirginleştiği evre

3. evrede şakaklar derin şekilde açılır ve bu bölge seyrek ya da tamamen açıktır. Çoğu doktor erkek tipi saç dökülmesinin belirgin olduğu noktayı bu evre olarak kabul eder. 3 verteks tipinde ön çizgi daha az değişir ama tepede seyrek bir alan oluşur. Kişi kendi tepesini kolay göremediği için tepe açılması çoğu zaman geç fark edilir.

Norwood 4 ve 5: orta evreler

4. evrede ön bölgedeki açılma ilerler ve tepedeki açıklık büyür. Kafanın üstünde bu iki alanı ayıran bir saç bandı hâlâ vardır. 5. evrede bu bant incelir, daralır ve açık alanlar birleşmeye yaklaşır. Birçok erkek safir saç ekimi gibi cerrahi seçenekleri bu evrelerde araştırmaya başlar.

Norwood 6 ve 7: ileri evre saç dökülmesi

6. evrede aradaki saç köprüsü kaybolur; ön, orta ve tepe bölgesi tek bir açık alana dönüşür. 7. evrede yanlarda ve ensede yalnızca dar, at nalı şeklinde bir saç şeridi kalır. Bu şerit de seyrek olabilir. Saç ekimi planlamasında bu evrelerde evre numarasından çok, kalan şeridin genişliği ve yoğunluğu önemlidir.

Norwood A tipi: önden arkaya ilerleyen dökülme

Bazı erkeklerde dökülme farklı ilerler. Saç çizgisi tepede ayrı bir açıklık oluşmadan ve klasik M şekli görülmeden, önden arkaya doğru düzgün biçimde geriler. Norwood buna A tipi adını verdi. Norwood 3A ya da 4A gibi "A" harfiyle gösterilir.

A tipi, planlama açısından önemlidir. Dökülme, görünümü en çok etkileyen ön ve orta bölgede yoğunlaşır. Tepe bölgesi çoğu zaman daha az etkilendiği için greftler en belirgin farkı yaratacakları alana yönlendirilebilir.

Kaçıncı evrede olduğumu nasıl anlarım?

Evinizde kabaca bir tahmin yapabilirsiniz. Bunun için:

Saçınız kuru ve geriye taranmış olsun; gün ışığında ya da eşit ve parlak bir ışıkta çekim yapın.
Önden, iki yandan 45 derece açıyla, üstten ve tepeden fotoğraf çekin. Tepe fotoğrafını bir başkasından rica edin.
Şakaklarınızı ve tepenizi yukarıdaki evre tanımlarıyla karşılaştırın. İki evre arasında kalıyorsanız ikisini de not edin.
Fotoğrafları saklayın. Her 6–12 ayda aynı ışıkta yeni fotoğraf çekmek, dökülmenin durduğunu mu yoksa ilerlediğini mi gösterir.

Kendi kendine değerlendirmenin sınırları vardır. Doktor saçlı deriyi büyüteçle inceleyerek minyatürleşmiş, yani incelmiş ve dökülmeye giden telleri arar. Bu inceleme çoğu zaman dökülme alanının göründüğünden büyük olduğunu ortaya koyar. Doktor ayrıca Norwood ölçeğinin hiç ölçmediği donör bölgeyi de değerlendirir.

Erkek tipi saç dökülmesi hangi yaşta, ne sıklıkta görülür?

Erkek tipi saç dökülmesi (androgenetik alopesi) çok yaygındır. Beyaz ırktan erkeklerde 50 yaşına kadar yaklaşık yarısında, 70 yaşına kadar ise yaklaşık %80'inde görülür. Oranlar etnik kökene göre değişir. Dökülme genetik yatkınlıkla ve testosterondan oluşan dihidrotestosteron (DHT) hormonuyla ilişkilidir. Babasında kellik olan erkeklerde risk belirgin şekilde yüksektir.

İlerleme hızı kişiden kişiye çok değişir. Bazı erkekler on yıllarca 2. ya da 3. evrede kalır. Bazıları ise birkaç yıl içinde 3. evreden 5. evreye geçer. Dökülmesi ergenlikte ya da yirmili yaşların başında başlayanlar zamanla daha ileri evrelere ulaşabilir. Doktorların genç hastalarda temkinli davranmasının bir nedeni de budur.

Norwood evresine göre tedavi seçenekleri

Aşağıdaki tablo her evre için sık kullanılan yaklaşımları özetler. Bunlar genel eğilimlerdir. Sizin için uygun seçenekler yaşınıza, donör bölgenize, saç yapınıza ve dökülmenin hızına göre değişir.

Evre	Sık kullanılan yaklaşım
Norwood 1–2	Genellikle takip. Dökülme başlıyorsa doktor ilaç tedavisini konuşabilir. Özellikle gençlerde saç ekimine nadiren gerek olur.
Norwood 3 ve 3 verteks	İlaç tedavisi, şakak ve ön çizgiye ya da tepeye saç ekimi veya ikisi birlikte. Plan, ilerleyen dökülmeyi hesaba katmalıdır.
Norwood 4–5	Ön ve orta bölge için saç ekimi sık düşünülür. Tepenin ne kadar kapatılacağı donör kapasitesine bağlıdır. İlaç tedavisi kendi saçlarınızı korumaya yardımcı olabilir.
Norwood 6–7	Karar donör bölgeye bağlıdır. Genellikle önce ön ve orta bölge planlanır. Tepe daha seyrek kapatılabilir ya da ikinci seansa bırakılabilir. Bazı erkekler ameliyat olmamayı seçer.

İlaç tedavisi; finasterid ve minoksidil gibi, bazı erkeklerde dökülmeyi yavaşlatabilen ve doktor kontrolü gerektiren ilaçları kapsar. Nasıl etki ettiklerini ve bilinen yan etkilerini saç ekimi sonrası finasterid ve minoksidil yazımızda bulabilirsiniz. Her evre için tipik greft sayıları için kaç greft gerekir yazımıza bakın.

Hangi Norwood evresinde saç ekimi yapılır?

Bunu tek başına evre belirlemez. 22 yaşında Norwood 3 olan biriyle, dökülmesi yıllardır durağan seyreden 45 yaşında Norwood 3 olan biri çok farklı vakalardır. Genç hastada dökülme ilerleyebilir ve alçak, yoğun bir saç çizgisi ileride doğal görünmeyebilir.

Öbür uçta, donör şeridi yeterince yoğunsa Norwood 6 ya da 7 evresindeki biri de saç ekiminden fayda görebilir. Bu durumda hedef genellikle yüzü doğal biçimde çerçeveleyen bir ön çizgi ve üst bölgede iyi bir kapanmadır. Bu evrelerde tepede tam yoğunluk çoğu zaman mümkün olmaz. Tepenin neden özel planlama gerektirdiğini tepe bölgesine saç ekimi yazımızda anlattık.

Bazı kişiler için beklemek ya da önce ilaç tedavisini denemek daha doğru olabilir. En sık nedenleri kimler saç ekimi yaptıramaz yazımızda okuyabilirsiniz.

Norwood ölçeğinin göstermedikleri

Donör kapasitesi. Aynı evredeki iki erkeğin donör bölgesi çok farklı olabilir ve saç ekiminin sınırını bu belirler.
Saç yapısı. Kalın ve dalgalı saç, ince ve düz saça göre daha fazla alanı kapatır. Saç ile ten rengi arasındaki kontrastın düşük olması da seyrekliği gizler.
Yaygın incelme. Bazı erkeklerde saç, belirgin bir desen olmadan tüm üst bölgede eşit şekilde incelir. Bu durumun evrelendirilmesi ve cerrahiyle tedavisi daha zor olabilir.
Kadınlar. Kadın tipi saç dökülmesi genellikle farklı görünür ve Ludwig ölçeği gibi başka sınıflamalarla değerlendirilir. Ayrıntılar kadınlarda saç ekimi sayfamızda.
Başka nedenler. Ölçek yalnızca erkek tipi dökülmeyi tanımlar. Dökülme yama şeklinde ya da ani başladıysa, tutam tutam oluyorsa, kaşıntı, kızarıklık, pullanma veya ağrıyla birlikteyse ya da yeni bir ilaçtan sonra başladıysa doktora başvurun.

Norwood evrenizi ücretsiz ön değerlendirmeyle öğrenin

Dr. Harun Alakaya her vakayı kendisi planlar ve saç çizgisini elle tasarlar. İyi bir plan yalnızca evre numarasına bakmaz; yaşınız, dökülmenin zaman içindeki seyri ve donör bölgenizin yoğunluğu da belirleyicidir. Online araçlar ve tablolar iyi bir başlangıçtır; kişisel değerlendirme ise tam tabloyu ortaya koyar.

Hangi evrede olduğunuzdan emin değilseniz önden, üstten, tepeden, yanlardan ve enseden çektiğiniz net fotoğrafları iletişim sayfamızdan gönderin. Herhangi bir yükümlülük olmadan ücretsiz ön değerlendirme yapalım.

Sık sorulan sorular

Alın açılması Norwood'a göre kaçıncı evre?

Şakaklarda hafif açılma genellikle Norwood 2'dir ve olgun saç çizgisi olarak da adlandırılır. Şakaklar M, U ya da V şeklinde derin açıldığında genellikle Norwood 3 kabul edilir.

Norwood evresi geriye döner mi?

İlaç tedavisi dökülmeyi yavaşlatabilir ve bazen incelen telleri kalınlaştırabilir, ancak saç üretmeyi bırakmış kökler genellikle geri gelmez. Saç ekimi görünümü değiştirebilir, fakat altta yatan dökülme eğiliminiz aynı kalır.

Bir evreden diğerine geçmek ne kadar sürer?

Kişiden kişiye çok değişir. Bazı erkekler on yıllarca aynı evrede kalırken bazıları birkaç yıl içinde ilerler. Erken başlangıç ve güçlü aile öyküsü çoğu zaman daha hızlı ilerlemeyle ilişkilidir.

Norwood 2'de saç ekimi gerekir mi?

Genellikle gerekmez. Birçok erkekte olgun saç çizgisi oluşur ve dökülme ilerlemez. Özellikle gençlerde önce düzenli fotoğraflarla takip yapmak ve gerekiyorsa doktorla ilaç seçeneklerini konuşmak daha doğru olabilir.

Tepe açılması hangi evrede başlar?

Tepede seyrelme 3 verteks evresinde görülmeye başlayabilir ve 4. evreden itibaren belirginleşir. Kişi tepesini kolay göremediği için düzenli fotoğraf çekmek erken fark etmeyi sağlar.

Kaynaklar

Dr. Harun Alakaya'nın hasta bilgilendirme ekibi hazırladı

Yazılarımız saç ekimi konularını sade bir dille anlatır. Genel bilgi amaçlıdır, hekim muayenesinin yerini tutmaz.

Doktor hakkında

Norwood Ölçeği ile Erkek Tipi Saç Dökülmesi Evreleri